İzmir Atatürk Lisesi'nin Kısa Tarihi

İZMİR ATATÜRK LİSESİ'NİN KISA TARİHİ
İzmir Atatürk Lisesi

7 Mart 2020 Cumartesi

İzmir Atatürk Lisesi rüştiye (ortaokul) olarak 1875 yılında açılmış ve 10 yıl sonra idâdîye (ara lise) dönüşmüştür. 1888 yılında 120 öğrenci kaydolmuş ve 1910 yılına kadar artarak 493 öğrenciye ulaşmıştır. İzmir Atatürk Lisesi'nin o zamanlardaki adı olan İzmir İdâdîsi’nde 1895-1910 yılları arasında 23-30 farklı ders okutulduğu ve 15-17 öğretmenin görevli olduğu bilinmektedir.

Okulun sultânîye (lise) dönüşmesi için 1876 yılında Karantina semtindeki şimdiki Mithatpaşa Teknik ve Endüstri-Meslek Lisesi binası düşünülmüş ancak yeterli öğrenci bulunmadığı için açılamamış ve bu bina 1891 yılında Mektebi Sanayi olarak hizmete başlamıştır.

1884 yılında inşaatına başlanan İzmir İdâdîsi, Konak Meydanı'ndaki Hükûmet Konağı’nın arkasındaki binada 23 Temmuz 1886 yılında 3 sınıflı olarak açılmış ve 1889’da ilk mezunlarını vermiştir. İdâdînin ilk müdürü Abdurrahman Bey olmuştur. Gündüzlü olan idâdî, Ocak 1889'da 75 yatak kapasiteli yatılı okul olmuş ve 1890 yılında 7 yıllık yatılı okul olarak hizmete devam etmiştir.

İzmir İdâdîsi'nde Fransızca derslerine ek olarak 1891 yılı itibariyle Rumca dersleri okutulmaya başlamıştır. 1901 yılında ziraat ve ticaret şubeleri açılmıştır. 16 Ekim 1910 yılında 7 yıllık idadilerin sultanilere dönüştürülmesi sonrasında İzmir İdadisi "İzmir Mekteb-i Sultanisi" olmuştur.

O zamanlar adı İzmir Sultânîsi olan İzmir Atatürk Lisesi'ne 15 Mayıs 1919’da Yunan işgalinden sonra Yunan askerleri yerleştirilmiş ve Yunan İşgal Komiserliği olarak kullanılmıştır. Sonra genel vali ve onun emrinde çalışan Fevkalade Komiserlik binayı teslim alıp adliye binası yapmıştır. 13 Eylül 1920’de okula öğrenci kaydı yapılmış fakat Yunan fevkalade komiseri Gonorakli’nin emriyle eğitime izin verilmediği için öğrenciler Hilal İdâdîsi’ne nakledilmiştir.

İzmir'in kurtuluşundan sonra, 1 Ekim 1922'de öğrenci kaydına ve Ekim sonunda da eğitime başlanmıştır. Konak'taki bina yetersiz kalınca daha büyük bir bina aranır olmuştur. Büyük İzmir Yangını öncesi Çalgıcıbaşı semti diye anılan semtte bulunan şimdiki bina, 1909 yılında inşaatına başlanıp 1912'de açılan Rum Kız Okulu'dur. Yani okulun bugünkü binası Rum Kız Okulu olarak açılan, işgal yıllarında (1919-1922) hastane olarak kullanılan binadır ve işgalden önce İzmir'deki Rum halkının ihtiyacına yeterli olmayan eski Fransız Hastanesi'nin yanındaki Linardopoulo Rum Kız Okulu (1871)'nun genişletilmesi kapsamında yapılmıştır.

1922-1923 ders yılı sonunda sultânîlerin adı lise olunca, okul "İzmir Erkek Lisesi" adını almıştır. Bina savaş yıllarında yağma edildiği için, okulun ön ve arka bahçeleri yoktu. Okuldan denize kadar olan alan (Cumhuriyet Meydanı'na kadar) yangından kalan yıkık binalarla doluydu ve virane halinde idi. Daha önce okul müdürü lojmanı olarak kullanılan ve günümüzde müzeye çevrilen bina, yangından kurtulan binalardan biridir.

O zamanlar okulun sadece deniz tarafında kapısı vardı ve kara tarafı yani şimdiki Lozan Ve Montrö Meydanlarının arası tekin olmadığı için, bahçe sınırları yüksek duvarlar ve çam ağaçları ile çevrelenmişti. 1923-1928 yılları arasındaki ilk 5 yılda yangından kalan enkazlar kaldırılarak okula ön ve arka bahçe kazandırılmıştır.

1923-1924 öğrenim yılında binaya su ve elektrik bağlanmış, 1925-1926 öğretim yılında yemekhane ve mutfak ile 4 adet yatakhane yapılmıştır. Okul bahçesi de büyütülmüş ve şimdiki alan ortaya çıkmıştır.

İlerleyen zamanlarda okuldan denize kadar yol yapımı, altyapı destekleri, yeni yurt binaları, laboratuvar ve spor salonu gibi pek çok gelişme ile okul, yeni cumhuriyetin eğitim sisteminde öncü olmuş ve Türkiye'nin önemli isimlerinin yetiştiği bir kurum haline gelmiştir.

Bina artan öğrenci sayısına yetmediği için, okulun orta kısmı 1933-1934 eğitim yılında Tilkilik'teki eski Amerikan Koleji'ne nakledilmiştir. Günümüzde İzmir Kız Lisesi'nin bulunduğu binada hizmet veren İzmir Erkek Öğretmen Okulu Balıkesir’e nakledilince, o binaya şimdiki Namık Kemal Lisesi binasında bulunan İzmir Kız Lisesi nakledilerek, boşalan bu binada okulun şubesi hizmete başlamıştır. Bu şube 3 Mart 1939 tarihinde "İzmir İkinci Erkek Lisesi" adını almıştır. 1942 yılında Birinci Erkek Lisesi "İzmir Atatürk Lisesi", İkinci Erkek Lisesi "Namık Kemal Lisesi" adını almıştır.

İzmir Atatürk Lisesi 1998-1999 yılında anadolu lisesi statüsüne geçmiş olmasına rağmen, adının şahsiyeti nedeniyle, Atatürk Anadolu Lisesi yerine İzmir Atatürk Lisesi ismini kullanmaya devam etmiştir.

2000 yılından bu yana kız-erkek karma eğitim yapılmakta olup, erkek öğrenciler için yatılılık devam etmektedir.


Yorumlar - Yorum Yaz