Çöplüklerde Martılar Uçmazdı

KARŞIYAKA HATIRALARI
 1960larda Karşıyaka İskelesi

Kemal KAMİL

Florida, ABD


ÇÖPLÜKLERDE MARTILAR UÇMAZDI
 kırmızı turp

26 Temmuz 2011, Salı

Çöplük, Küçük Yamanlar'ın ve Yamanlar Deresi'nin güney kıyısında, Karşıyaka'nın o zamanki varoşlarındaydı. Oraya ancak kargı sekmek için giderdik. Henüz naylon torba bulunmamıştı. Çarşıdan, pazardan yapılan alışveriş, sicimden yapılmış ağ şeklindeki filelerde taşınırdı. Kâğıt henüz bollaşmamıştı. Büyükler üzüm gibi yaz meyvelerini mendile koyar, dört ucunu bağlayıp bir bohça şeklinde eve taşırdı. Babam el çantası taşırdı. Harp sıralarında astsubaylara "tayın" denen ekmek irisi verilirdi. Babam komşulara saygısından mı, eziklik duyduğu için mi, yoksa pratik olduğu için mi bilmem, tayını eve çantayla getirirdi.

Çöpe atılacak o kadar az madde vardı ki! Tutumlu olmaya mecburdunuz. Altı delinen çoraplar, ayakkabılar defalarca yamanırdı. Artık kumaş parçacıkları birbirine eklenir, yorgan yüzü yapılırdı. Kavun karpuz kabuğu çöpe atılmaz, akşam üzerileri hayvanı olanlar tarafından at veya eşekle toplanırdı. Tahta parçacıklarını ya oyuncak yapmak için, ya da su kaynatıp çamaşır yıkamak, kışın sobada yakmak için kullanırdık. Eskileri, demir, bakır parçalarını  alan biri olurdu. Boş şişeler de atılmazdı; ya kıtırcı veya şambalici ya da bohçacı kadına takas için verilirdi. Kısacası çöplüğümüzde martılar uçmazdı.

Çöplükten Naldöken'e doğru, tren yolunun kuzeyindeki tarlalar kayısı bahçesiyle noktalanırdı. Küçük derecikten açılan sulama kanalları vardı. İlk defa bir arkadaşımdan, tertemiz suyun içindeki kertenkelenin semender olduğunu öğrendim. Tarladaki bitkilerin turp olduğunu da! Yapraklarından tutup, şeker gibi tatlı kırmızı turpla tanışmam da orada oldu. Çamurunu siler, kabuğunu dişinizle soyup bir parça koparırdınız.

Bu mümbit topraklarda yetiştire yetiştire biçimsiz şekilsiz apartmanlar yetiştirdik. Semenderler, leylekler, puhu kuşları birer hatıra oldu. (Amerika'da küçük faydasız bir balığın neslini korumak için önemli bir baraj projesi iptal edilmişti.) Alabalık, cennet, yeşillik, itiraz dinlemeden dereciklere baraj kuracaklarmış Rize'de. Bu vatan bizim! Rize düşman eli değil ki!

Karşıyakalı tecrübesini kullanmalı, birkaç açıkgözün kısa dönem kazancı için doğayı mahvetmesine karşı ses vermelidir. Karşıyakalı birikimi, vatanseverliği, ileri görüşlülüğüyle iyiye ve güzele destek vermelidir.

Benim hatırladığım Karşıyakalı ruhu işte buydu!


Yorumlar - Yorum Yaz